Σχεδόν 1.500 πίνακες, μεταξύ των οποίων έργα μεγάλων ζωγράφων όπως οι Πικάσο, Ματίς και Σαγκάλ, οι οποίοι είχαν κατασχεθεί από τους Ναζί ή είχαν πωληθεί από τους Εβραίους όταν αυτοί προσπαθούσαν να γλιτώσουν από το ναζιστικό καθεστώς, βρέθηκαν σε ένα διαμέρισμα στο Μόναχο, στην νότια Γερμανία, γράφει το γερμανικό περιοδικό Focus. Η αξία τους υπολογίζεται στο 1 δισ. ευρώ.
Η εισαγγελία του Άουγκσμπουργκ, στην νότια Γερμανία, που είναι αρμόδια για την υπόθεση αυτή, την οποία επικαλέστηκε το Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων, αρνήθηκε να σχολιάσει την πληροφορία αυτή που αποκαλύπτει το Focus.
Σύμφωνα με το περιοδικό, το οποίο επισημαίνει ότι πραγματοποίησε μια μεγάλη έρευνα, η αξία των έργων αυτών μεγάλων ζωγράφων του 20ου αιώνα, μεταξύ των οποίων βρίσκονται και πίνακες των Γερμανών Έμιλ Νόλντε, Φραντς Μαρκ, Μαξ Μπέκμαν και Μαξ Λίμπερμαν, υπολογίζεται ότι ανέρχεται σε περίπου ένα δισεκατομμύριο ευρώ.
Τα έργα αυτά βρέθηκαν αποθηκευμένα στο διαμέρισμα ενός ογδοντάχρονου.
Η γερμανική αστυνομία βρήκε τους πίνακες αυτούς το 2011, αλλά αυτό δεν είχε γίνει ποτέ γνωστό μέχρι τη δημοσίευση αυτού του άρθρου από το περιοδικό Focus.
Πώς βρέθηκαν όμως τα 1.500 έργα τέχνης που φέρουν υπογραφές όπως των Πάμπλο Πικάσο, Ανρί Ματίς, Πιερ Ογκίστ Ρενουάρ, Μαρκ Σαγκάλ, Μαξ Μπέκμαν, Πολ Κλέε, Οσκαρ Κοκόσκα και Μαξ Λίμπερμαν;
Ολα αρχίζουν με την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία. Οι Ναζί αρχίζουν να λεηλατούν τα σπίτια των Εβραίων. Εισβάλλουν, κατεβάζουν από τους τοίχους όποιο πολύτιμο έργο τέχνης βρουν και το μεταφέρουν στον ηγέτη τους. Λίγο αργότερα όμως είναι που αρχίζει μια νέα μόδα. Γερμανοί με διασυνδέσεις σε χώρες όπου θα μπορούσε να φυγαδευτούν Εβραίοι όπως η Βρετανία, αρχίζουν να πλησιάζουν τους σημαδεμένους με το κίτρινο αστέρι εμπόρους τέχνης, οι οποίοι είχαν συγκεντρώσει πολλά και σπουδαία έργα.
Τα αγοράζουν έναντι πινακίου φακής - καμιά φορά τα αποσπούσαν χωρίς χρήματα - με αντάλλαγμα την ασφαλή διαφυγή των εβραϊκών οικογενειών σε ασφαλείς περιοχές.
Ανάμεσα σε αυτούς τους εμπόρους τέχνης, βρίσκεται και ο Χίλντεμπραντ Γκέρλιτ. Από τους πιο αξιοσέβαστους ιστορικούς τέχνης μέχρι την άνοδο του ναζισμού και λατρεύει τη μοντέρνα τέχνη. Η εμμονή του σε ό,τι πιο φρέσκο έχει να δείξει η εικαστική σκηνή της εποχής, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η γιαγιά του ήταν Εβραία, αποτελούσαν αρκετούς λόγους για να χάσει διευθυντικές θέσεις που κατείχε σε μουσεία.
Ωστόσο έχει και ένα πλεονέκτημα που τον καθιστά απαραίτητο στους Ναζί. Διατηρεί επαφές με συλλέκτες εντός και εκτός Γερμανίας, που κανένας άλλος δεν διέθετε. Γι' αυτό ο Γκέμπελς προσωπικά του αναθέτει να συγκεντρώσει όσα έργα το καθεστώς θεωρούσε «εκφυλισμένα», δηλαδή όσα ήταν μοντέρνα. Εκείνος ανταποκρίνεται με ζήλο, καθώς του υπόσχονται τη θέση του διευθυντή στο μελλοντικό υπερ-μουσείο που σχεδίαζε να ανοίξει ο Χίτλερ στην Αυστρία.
Ο Γκέρλιτ αποκτά εκατοντάδες έργα σε εξευτελιστικές τιμές και όταν οι Ναζί διοργανώνουν την περιβόητη έκθεση «Εκφυλισμένης τέχνης» στο Μόναχο το 1937 για να αποκαθηλώσουν τη σύγχρονή τους εικαστική δημιουργία (ο Χίτλερ πίστευε ότι όποιος ζωγραφίζει έναν ουρανό πράσινο και ένα λιβάδι μπλε πρέπει να στειρώνεται) καταφέρνει να πάρει επιπλέον περί τα 300 έργα.
Ο πόλεμος τελειώνει. Ο Γκέρλιτ υποστηρίζει ότι ολόκληρη η συλλογή του καταστράφηκε με τον βομβαρδισμό της Δρέσδης τον Φεβρουάριο του 1945. Οι εβραϊκές ρίζες του και η απόρριψή του από τους Ναζί στην αρχή, τον κάνουν να φαίνεται στα μάτια των συμμάχων θύμα. Ουδείς τον κατηγόρησε για το ξεπούλημα των εβραϊκών συλλογών, έτσι και εκείνος συνεχίζει να εμπορεύεται έργα τέχνης έως το 1956 οπότε σκοτώνεται σε τροχαίο.
Σεπτέμβριος 2010, γερμανοελβετικά σύνορα. Οι Αρχές πλησιάζουν για τελωνειακό έλεγχο έναν άνδρα που επιβαίνει στο τρένο. Διαπιστώνουν ότι πάνω του έχει ένα φάκελο με 9.000 ευρώ. Ενα πακέτο με άδειους φακέλους. Και απολύτως τίποτα άλλο: δεν έχει αριθμό φορολογικού μητρώου και κοινωνικής ασφάλισης, δεν διαθέτει τραπεζικό λογαριασμό, δεν παίρνει σύνταξη. Δηλώνει πως δεν εργάζεται και δεν υπάρχει καμία ένδειξη εισοδήματος. «Ηταν σαν να μην υπήρχε», λέει ένας από τους αξιωματικούς που έκαναν τον έλεγχο. Το όνομά του; Κορνήλιος Γκέρλιτ. Ο μοναδικός γιος του Χίλντεμπραντ Γκέρλιτ που επέζησε.
Επόμενη κίνηση είναι η έρευνα στο διαμέρισμά του, την άνοιξη του 2011. Νοικιασμένο προς 700 ευρώ τον μήνα έμοιαζε με σκουπιδότοπο. «Πηγαίνοντας στο διαμέρισμα περιμέναμε να βρούμε μερικές χιλιάδες αδήλωτα ευρώ. Οταν όμως μπήκαμε μείναμε άναυδοι. Από το πάτωμα μέχρι το ταβάνι και από το υπνοδωμάτιο μέχρι το μπάνιο υπήρχαν στοίβες από κονσέρβες με ληγμένο φαγητό, ορισμένες μάλιστα από τη δεκαετία του '80», λέει ένας από τους αξιωματικούς που συμμετείχαν στην έρευνα. «Πίσω από όλα αυτά όμως κρύβονταν οι πίνακες, που κοστίζουν πάρα πολλά χρήματα», συνεχίζει.
Το εξώφυλλο του περιοδικού FOCUS που αποκάλυψε τα αριστουργήματα.
Πηγή: ethnos.gr
